اخبار دندانپزشکی

جراحی فک و عوارض آن

جراحی فک
نوشته شده توسط علی دوست دار

 جراحی فک که در اصطلاح پزشکی ارتوگناتیک (orthognathic) نیز گفته میشود، عملی است که  بی نظمی استخوان های فک و تمام ناهماهنگی های مربوط به فک ها با دندان ها را اصلاح می کند تا نحوه کارکرد یا عملکردشان بهبود یابد.

نحوه انجام جراحی فک

در اغلب مواقع عملکرد نامناسب دندان ها و عدم تطابق و روی هم نشستگی دندان های بالا و پایین به دلیل عدم تطابق فک بالا و پایین است. این عدم تطابق گاهی با انجام ارتودنسی قابل درمان است اما گاهی مشکلات حاد فک طوری است که نه تنها ارتودنسی کافی نیست بلکه نیاز به جراحي فك نیز هست.

جراحی همراه با ارتودنسی برای عارضه های وسیع فک و دندان از قبیل ناهنجاری های مادرزادی، اختلالات رشد و یا آسیب های تروماتیک اکتسابی، با هدف بهبود عملکردهای جویدن، تکلم و تنفس گزینه انتخابی جراحی محسوب می شود.

اگر اجزای استخوانی و اسکلتی صورت وجود داشته باشد و یا بیمار در سن مناسب مراجعه ننماید ممکن است نیازمند جراحی فک و صورت باشد.

این روش به منظور اصلاح ناهنجاری‌های اسکلتی و دندانی جزئی و اساسی  قابل انجام است.

جراحی فک بر روی فرد، منجر به بهبود عملکرد مفاصل فک (بطور مثال جویدن، صحبت کردن و تنفس بهتر) می شود.

 البته جراحی فک جزو جراحی های زیبایی محسوب شده و علاوه بر اصلاح عملکرد مفاصل، ترمیم زیبایی چهره فرد را به دنبال خواهد داشت. اما این روش عمدتاً جهت اصلاح مشکلات عملکردی انجام می‌شود.

بیشتر مطالعه کنیم: عصب کشی، ایمپلنت و دندان مصنوعی

چه کسانی به جراحی فک احتیاج دارند؟

مشکلات فک و صورت ممکن است به صورت مادرزادی یا در حین رشد فرد یا مشکلات پاتولوژی ( مراکز رشد غیر ارادی،تومورها و…) پدیدار شود. به طور کلی افراد زیر به جراحی فک نیازمندند:

  • افرادی که تنفس دهانی غیر ارادی دارند
  • افرادی که به فک یا صورتشان اسیب رسیده
  • افرادی که به طور مادرزادی مشکلات فک و صورت دارند
  • افرادی که در جوییدن  غذا و گاز زدن ان مشکل دارند
  • کسانی که دندان هایشان بیش از حد ساییده شده است
  • کسانی که صورتشان از روبرو و پهلو تقارن ندارد
  • و ….

زمان مناسب جراحی فک

بهترین سن برای انجام جراحی فک، پس از سن بلوغ است؛ به‌طور دقیق برای پسرها حدود هجده سالگی و برای دخترها، دوسال پس از مشاهده اولین علائم بلوغ. البته بهتر است جراحی فک تا بیست و پنج سالگی انجام شود. زیرا ارتودنسی که از ضرورت‌های پیش از جراحی فک محسوب می‌شود در سنین بالاتر، سخت می‌شود.

بیشتر مطالعه کنیم: پوشش نانو ذرات از پوسیدگی دندان جلوگیری می کند

مراحل جراحی

جراح فک روی استخوان فک برش هایی ایجاد میکند و فک را در موقعیت صحیح قرار میدهد. پس از اتمام تعیین و تغییر موقعیت فک، ممکن است از پلاک های کوچک استخوانی، پیچ ، سیم و باند لاستیکی برای ایمن سازی و فیکس استخوان ها در موقعیت جدیدشان استفاده شود.

 این پیچ ها و پلاک ها که از براکت ارتودنسی کوچکتر هستند به مرور با استخوان فک یکی میشوند.

جراحی در داخل دهان انجام می شود و در خارج از دهان و روی صورت خراش و برشی صورت نمیگیرد مگر اینکه جراح تشخیص دهد که قسمتی از بدن باید در حین عمل برش داده شود.

در بعضی موارد، استخوان اضافی ممکن است به فک، اضافه یا پیوند داده شود. جراح استخوان را از لگن، پا یا دنده بیمار گرفته و با پیچ و پلاک به فک پیوند میزند. در موارد دیگر، استخوان ممکن است تغییر شکل داده شود تا تناسب بهتری داشته باشد. عمل جراحی فک ممکن است روی فک فوقانی، فک تحتانی، چانه یا ترکیبی از اینها انجام شود.

آیا این عمل درد دارد؟

به طور کلی هر عملی با دردهایی همراه است که به تنایب نوع عمل شدت این دردها بالا و پایین می شود. در عمل جراحی فک به علت بیهوشی، فرد دردی حس نمی کند و پس از عمل نیز متخصص برای او داروهای مسکنی تجویز می کند که درد های پس از عمل را تسکین دهد.

پس به طور کلی این عمل با درد چندانی همراه نیست.

بیشتر بخوانیم: چرا باید به دندان پزشکی مراجعه کنیم؟

چه نوع غذاهایی بعد از عمل باید بخوریم؟

شاید پس از این عمل عادی به نظر برسد که  1 یا 2 روز بعد از عمل به دلیل وجود مشکلات در بلعیدن غذا تمایل به مصرف مایعات داشته باشید اما تنها بعد از چند روز می توانید با استفاده از خوراکی های نرم به تدریج به رژیم غذایی عادی خود باز گردید.

فواید جراحی فک

  • جوییدن و گاز زدن راحت تر انجام می شود و کل فرآیند جویدن بهبود پیدا می کند.
  • عدم تعادل صورت اصلاح می شود، کمبود تکامل چانه ، جلوتر بودن دندان های پایینی نسبت به دندان های بالایی، عقب تر بودن فک بالا نسبت به فک پایین و پوشانده شدن دندان های آرواره بالا توسط دندان های فک پایین بهبود پیدا می کنند.
  • سایش و شکستن بیش از حد دندان ها در طول عمر به حداقل می رسد.
جراحی فک

جراحی فک و عوارض آن

  • از عوارض جراحی فک می‌توان به خونریزی، عفونت، تورم، سفتی فک ( به مدت چند ماه ) و عوارض مربوط به داروهای بیهوشی و بی‌حسی اشاره کرد. پس از چند روز و به محض خوابیدن ورم صورت و کمرنگ شدن کبودی‌ها، بیمار می‌تواند متوجه تغییرات چهره‌ اش شود.
  • سفتی فک پس از جراحی شایع است که به مرور زمان کاهش میابد. هیچ حرکتی برای رفع آن لازم نیست. سعی نکنید دهانتان را باز کنید چراکه به مناطق جراحی آسیب می‌زند. لب‌ها و گونه‌ها هم سفت خواهند شد که طی چند هفته برطرف می‌شود.
  • کبودی صورت، گردن و قفسه سینه ممکن است در برخی افراد با فروکش شدن تورم ایجاد شود. این کبودی ممکن است یکی از عوارض جراحی فک به صورت جزئی باشد که به طور کلی طی هفت تا ده روز از بین می رود.
  • در همه ی جراحی ها احتمال عفونت وجود دارد به همین دلیل هم در حین جراحی و هم پس از جراحی به شما آنتی بیوتیک داده می شود که اگر قرار است عفونتی ایجاد شود به راحتی درمان شود.

تغییرات کلی چهره

در جراحی فک، استخوان فک توسط جراحی بریده و شکل می گیرد و بر اساس نیاز بیمار به سمت جلو یا عقب برده می شود. سپس در جای جدید محکم می شود و موجب به وجود آمدن چهره ای کاملا جدید در نیمه پایینی صورت خواهد شد.

تغیرات کلی چهره با جراحی فک

درباره نویسنده

علی دوست دار

دیدگاه خود را منتشر کنید